Gelopen: donderdag11 december 2025 Etappe: 21,5 km / Totaal: 885,0 km
Het Elbe-Havelkanal brengt ons uiteindelijk bij de rivier de Havel. En die zullen we nog wel een paar etappes blijven tegenkomen want we volgen de rivier stroomopwaarts, soms dichtbij, soms wat verder weg, langs steden als Brandenburg, Potsdam, Spandau en tenslotte Berlijn. Aan de westkant van Berlijn vormde de Havel ook de Duits-Duitse-grens tijdens de Koude Oorlog.
Wie naar de Havel op de kaart kijkt verbaast zich wellicht. Het lijkt een soort driekwart cirkel, ontspringend noordelijk van Berlijn in Meckelenburg, om bij Berlijn een bocht naar het westen te nemen en uiteindelijk zelfs na Brandenburg noordwestelijk te stromen en tenslotte uit te monden in de Elbe. Dat zijn totaal 325 kilometers maar dat verloop maakt dat oorsprong en monding van de rivier uiteindelijk maar hemelsbreed 95 kilometer van elkaar liggen. Voor de scheepvaart schiet dat natuurlijk niet op. De Havel verbreedt zich op haar loop telkens tot meren: Tegelersee, Wannsee, Plauersee en Schwielowsee. De traag stromende rivier is sterk verbonden met de geschiedenis van deelstaat Brandenburg en voorheen Pruisen, denk daarbij aan vervoer, handel en de waterhuishouding. Nu is het vooral toerisme en recreatie dat de functie van de rivier bepaalt.
Welhaast ongemerkt hebben we in deze etappe Saksen-Anhalt achter ons gelaten en zijn we deelstaat Brandenburg binnengelopen. Die deelstaat loopt uiteindelijk helemaal door tot de Poolse grens. Het omsluit de stad Berlijn dat er als een enclave middenin ligt en dat de status heeft van een aparte deelstaat. Brandenburg heeft dan ook een sterke oriëntatie op alles wat er in Berlijn gebeurt. In het laatste decennium zijn er ook de nodige Berlijners die de drukte en het gedoe van de hoofdstad zat zijn en een goed heenkomen in Brandenburg zoeken. Plaats genoeg daarvoor: met weliswaar ruim 2,5 miljoen inwoners is Brandenburg een zeer dunbevolkte deelstaat. Ook in deze deelstaat laten de populariteit van het rechts-populistische sentiment en het beperkte succes van ‘die Wende’ zich voelen. Bij de laatste deelstaatverkiezing in 2024 was de SPD nog nipt winnaar met de AfD op de hielen. De laatste polls laten al een ruime voorsprong voor de AfD zien.
Voor wandelaars is Brandenburg vooral de regio van veel meren. Brandenburg en de deelstaat Mecklenburg-VorPommern hebben er samen vele honderden. Na een tussenstop in Plaue trekt onze wandeling met een boog langs de Plauersee, Wendsee, Heiligersee, Möserschersee en Breitlingsee, waarna de Havel ons naar Brandenburg brengt. Dat levert een fraaie wandeling op. En voor wie dit allemaal nog niet genoeg vindt bestaat er een uitgezette 66-meren-wandelroute langs de meren van Brandenburg rondom Berlijn.
De GPX-file voor deze etappe staat hier.
