Gelopen: zondag 2 november 2025 Etappe: 22,7 km / Totaal: 742,1 km
Het noordelijke deel van Saksen-Anhalt wordt de Altmark genoemd. Het is het dunst bevolkte gedeelte van de deelstaat, goeddeels een laagvlakte, vooral agrarisch qua karakter. En met veel beschermde natuur inmiddels, zoals het gebied dat bekend staat als Drömling waardoor we in deze etappe onze route pogen te vinden. Het was voorheen een uitgestrekt moerasgebied in midden-Duitsland waarvan het grootse gedeelte in Saksen-Anhalt ligt en zich verder uitstrekt in het naastgelegen Nedersaksen. Het wordt gedomineerd door de rivieren de Aller (zijrivier van de Weser) en de Ohre (zijrivier van de Elbe). Die zorgden gezamenlijk voor een overvloedige wateraanvoer en veel nattigheid. Naast wat bebossing leidde dat tot veel veengebieden en moerassen. Het gebied was dan ook moeilijk toegankelijk en raakte geïsoleerd. Voor machthebbers destijds niet eenvoudig om greep op te krijgen en de weinige bevolking voelde zich vaak eigen baas. In de laatste decennia wordt de grote natuurwaarde ervan erkend, inmiddels heeft het ook een Unesco-status als uniek beschermd natuurgebied. Wandelen kun je er in alle rust, je komt weinig anderen tegen. Verwacht ook niet veel dorpjes, geen ‘Kaffee und Kuchen’ helaas.
Kolonie Wassensdorf, Kolonie Winkel, Kolonie Himmelreich, Kolonie Lenz, Kolonie Miesterhorst: waar zijn we nu toch beland in het zuiden van de Drömling? Zijn we hier op een stukje nalatenschap uit de DDR-tijd gestoten? Zijn het kolchozen, die vorm van socialistische collectieve landbouw? Nee, de geschiedenis blijkt veel ouder. In de Pruisische tijd wilde keurvorst Frederik de Grote het gebied tot economische bloei brengen en geschikt maken voor landbouw. Tussen 1783 en 1796 werd een gebied van 300 km2 ontwaterd, ingepolderd en ontgonnen. Rivieren werden gekanaliseerd en bedijkt, er kwamen bruggen en dammen, ruim 3.000 arbeiders waren er druk mee. Om landbouw mogelijk te maken werd de ‘Moordammkultur’ gebruikt, in Nederland later gekopieerd als de ‘Veendam-cultuur’. Om de 25 meter werd een greppel gegraven voor de ontwatering, het zand dat zo bovenkwam werd op het land gelegd. Dat maakte het boeren mogelijk. Er kwamen vervolgens nieuwe nederzettingen, vaak niet groter dan 10 tot 15 broederijen. Ze kregen de naam ‘kolonie’ vanwege de afgelegen ligging, gecombineerd met het opnieuw beginnen met leven en werken in dat voorheen als onbruikbaar geziene gebied. Overigens was die hele operatie maar een beperkt succes. De wateroverlast verplaatste zich naar andere gebieden, de schaarse plaatselijke bevolking verzette zich tegen de nieuwkomers. Zij vonden dat zij daar de oudste rechten hadden. Nu is het vooral genieten van de natuur en de rust. Plan je wandeling en mogelijke overnachting wel zorgvuldig, de voorzieningen in het gebied zijn schaars.
Hier staat de GPX-file voor deze etappe.
