Gelopen: maandag 3 november 2025 Etappe: 23,2 km / Totaal: 765,3 km
De route passeerde in de vorige etappe al definitief de grens tussen voormalig West- en Oost-Duitsland en loopt nu verder door de deelstaat Saksen-Anhalt. Een van de zes deelstaten in het voormalig Oost-Duitsland. Subtiel verschil: dus niet van de DDR, want die schafte het bestaan van deelstaten in 1952 juist af en koos voor een andere geografische indeling. Die zes? Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Saksen, Saksen-Anhalt, Thuringen en (een deel van) Berlijn. In 1990, bij de eenwording werden de oorspronkelijke deelstaten in ere hersteld.
Aanvankelijk was er een groot optimisme over de toekomst van de zes deelstaten. ‘Die Wende’ zou gaan zorgen voor welvaart zoals in de rest van Duitsland. Nu, 35 jaar na de eenwording, zijn veel Duitsers veel sceptischer in hun oordeel. Wat oost en west van elkaar scheidt overheerst dat wat hen bindt, dat zegt althans inmiddels meer dan 60% van de Duitsers in een representatief onderzoek. In voormalig Oost-Duistland ligt dat percentage zelfs op dik 70%. Daar overheerst de mening dat de beloofde welvaart in de economie en samenleving (denk aan werkgelegenheid, lonen, pensioenen, etc.) zwaar zijn achtergebleven. Ondanks weliswaar aantoonbare investeringen, vinden zij dat gedane beloftes voor hen in rook zijn opgegaan. Men voelt zich tweederangsburger in Duitsland. Teleurstelling die zich vertaalt in gebrek aan vertrouwen in politiek en overheid. Met vervolgens toenemende populariteit voor het populistische en extreemrechtse sentiment. De AfD scoort in de laatste peiling in Saksen-Anhalt inmiddels bijna 40%, dat is het dubbele van hun huidige omvang. In september 2026 zijn de volgende deelstaatverkiezingen. En dan zijn er ook nog de mensen die met weemoed terugkijken naar de oude DDR-tijd: ‘Ostalgie’.
Saksen-Anhalt zal voor velen niet meteen tot de verbeelding klinken. Niet terecht, want de deelstaat heeft qua natuur, cultuur, historie en landschap veel te bieden. In het noordelijk deel, waar onze route doorheen loopt, laagvlakten met heidevelden en moerassen afgewisseld met landbouwgrond en weilanden, dennenbossen en veengebieden, meer naar het zuiden steile beboste hellingen en bergen in de Harz, en rivierdalen van o.a. de Elbe die van zuidoost naar noordwest door de deelstaat stroomt. Er zijn cultuursteden als Halle, Dessau (Bauhaus!) en hoofdstad Maagdenburg. En Saksen-Anhalt is het thuis van Bach, Händel en Telemann. Er is een Straße der Romanik die zich als fiets- en autoroute in ruim 1.200 kilometers slingert langs Romaanse kerk- en kloostergebouwen.
De staat is ongeveer net zo groot als het gezamenlijk oppervlak van onze noordelijke provincies Groningen, Friesland, Drenthe en de kop van Overijssel. De deelstaat ontstond in 1945 door een besluit tot samenvoeging door het Sovjetbestuur van een deel van Saksen en voormalig hertogdom Anhalt. Zo ging het op in de DDR, die het dus in 1952 alweer afschaften.
Maar ook hier deed ‘die Wende’ zich in negatieve zin voelen. De economie was sterk verouderd en kon niet concurreren in de nieuwe tijd. Begin van deze eeuw werd Saksen-Anhalt beschouwd als een van de armste deelstaten van Duitsland. Dat betekende niet alleen relatieve armoede en gebrek aan werkgelegenheid, maar vooral ook dat velen weg trokken en de bevolkingsaantallen in sommige regio’s dramatisch daalden. Het zijn vooral de jongeren die hun toekomst elders zien en dus is ook vergrijzing iets wat zich flink laat voelen. Maar er zijn inmiddels positievere geluiden. Vooral in het zuiden wordt er geïnvesteerd, met name in ICT en chemie. En als klap op de vuurpijl werd heel recent, zomer 2025, een grote lithium-vondst gedaan in het noorden, in de Altmark bij Salzwedel. Iets waar heel Europa lonkend naar kijkt. Dat geeft toch hoop op betere tijden.
En hier staat het GPX-bestand voor deze etappe.
