Gelopen: zondag 14 december 2025 Etappe: 25,0 km / Totaal: 950,9 km
‘Preussisch Versailles’, luidt de bijnaam van Potsdam, hoofdstad van de deelstaat Brandenburg, wereld-erfgoed sinds 1990 inmiddels volgens de Unesco.
Maar dat is het eindpunt van deze etappe en dan zijn we ‘der Spitzberg’, na zo’n 5 kilometer op onze route, al lang voorbij. Dat is de plek waar Otto Lilienthal in 1891 zijn eerste poging tot vliegen deed. Met een soort vliegtoestel, vleugels aan zijn armen eigenlijk, kwam hij 25 meter ver. Maar toch. Al ras wist hij 250 meter ver te komen. In 1896 kon hij een dubbeldekker de lucht in krijgen. Edoch vliegen werd ook zijn dood, eveneens in 1896 stortte hij neer. Men dicht hem memorabele woorden toe op zijn sterfbed: ‘Opfer müsssen gebracht werden!’ Of hij het echt heeft gezegd ….?
Na dik 8 kilometer bereikt de etappe de Plessower See, ruim 5 kilometer lang. Het is een recreatie-trekpunt voor dagjesmensen en toeristen vanuit de stad Werder. Een gebied met veel natuurschoon. ‘Werder’ staat in oud-Duits voor een stuk land omgeven door water. Dat klopt: het historisch centrum van de stad ligt op een eiland in de rivier de Havel. Maar dat centrum laten we op weg naar Potsdam even aan ons voorbij gaan. Werder is altijd een centrum voor de teelt en handel in groente en fruit geweest. Je kunt er in het late voorjaar tegen een bloemencorso aanlopen. Er moet zelfs wijnbouw zijn, maar die zien we niet.
Wij laten de stad Werder achter ons voor ons doel van vandaag: Potsdam. Geen kleine stad met ruim 182.000 inwoners. Vergelijkbaar met de omvang van Nijmegen of Breda. Berlijn ligt op zo’n 30 km afstand en is met een S-Bahn bereikbaar. Lang was het na het ontstaan in de 10e eeuw een onbeduidend dorp maar dat veranderde toen keurvorst Frederik Willem er in 1660 zijn zomerresidentie liet verrijzen. Het werd de hofstad voor de Duitse vorsten die er monumentale paleizen lieten bouwen. Vandaar die bijnaam dus. Die zien we ook meteen bij de entree van de stad. We lopen tegen het Neues Palais aan, nu de locatie van de universiteit. Vandaar doorkruisen we het park Sanssouci en zien eerst het Orangeriepaleis en wat verderop het Schloss Sanssouci liggen. Even denken we al aan de finish van onze wandeltocht te zijn, want na het park lopen we onder de Branderburger Tor door. Nog een dus.
Uiteindelijk bereiken we het Höllandisches Viertel wat zijn naam te danken heeft aan het feit dat Frederik Willem I (we kunnen al die Frederiken eigenlijk niet meer uit elkaar houden) in 1740 door Nederlanders een wijk liet aanleggen in Hollandse stijl. En inderdaad, er is veel rode baksteen en er zijn klokgevels te zien die aan oude Hollandse stedenbouw doen denken.
Veel van al dat monumentale is na WOII en de daaropvolgende DDR-tijd in volle glorie hersteld. Inmiddels snappen we dat het toerisme in deze stad welig tiert.
En hier staat het gpx-bestand voor deze etappe.
