Gelopen: woensdag 5 november 2025 Etappe: 26,9 km / Totaal: 817,2 km
En zo bereikt de route Stendal, de oude hoofdstad en hart van de Altmark. Een knooppunt van spoorwegen. West-Oost de lijn Hannover-Berlijn. Noord-Zuid het spoor Wittenberge-Maagdenburg. Maar inmiddels loopt de hogesnelheidslijn op zoek naar minutenwinst al met een bochtje om Stendal heen, want zo groot is de stad niet, een kleine 40.000 inwoners maar wel imponerend als een echte stad.
Stendal, als Dorf Steinedal al ontstaan in de 11e eeuw, is een Hanzestad, het samenwerkingsverband van steden en handelaren uit de middeleeuwen om de handel te beschermen en uit te breiden. Van oorsprong vooral Duits, later ook met deelnemers uit andere landen, waaronder Nederland. (Huiskamervraag: wat zijn de oorspronkelijke negen Nederlandse Hanzesteden?). Zo deelde de stad in economische voorspoed. Bij de Reformatie stapten in 1539 de bevolking massaal over naar de Evangelisch-Lutherse kerk. De stad werd in WOII in 1945 aanvankelijk veroverd door de Amerikanen. Maar de Conferentie van Jalta zorgde ervoor dat de stad moest worden overgedragen aan her Rode Leger en zo kwam Stendal in de DDR terecht. Het werd ook een aanlandplek voor de ‘Heimatsvertriebene’ die we eerder in Gifhorn al tegenkwamen. Stendal gaf onderdak aan 30.000 van deze mensen, bijna net zoveel als de toenmalige naoorlogse bevolking van 34.000.
Mede door het bestaan als Hanzestad kwam in Stendal ook de baksteengotiek tot ontwikkeling. Een bouwstijl, ook wel Hanzegotiek genoemd, die zich naast de Gotische stijlelementen vooral kenmerkt door het gebruik van baksteen in plaats van natuursteen en daarbij veel creatieve steenverbanden benut. De bouwstijl is veel te zien in vooral de Noord-Duitse Hanzesteden, maar verspreidde zich ook naar omliggende regio’s en landen. In Nederland is de vuurtoren/voormalige kerktoren in Westkapelle een prachtvoorbeeld. In Stendal is de baksteengotiek veelvuldig te bewonderen: de achter de markt oprijzende Sankt Marienkirche valt meteen op, maar ook de Jacobskirche, Dom en twee stadspoorten zijn te noemen. Bijzonder is de Openbare bibliotheek waar de nieuwe aanbouw duidelijk naar de stijl verwijst.
Zoek je liever modernere architectuur? Dan kun je Stendals woonwijken terecht voor mooi staaltjes ‘DDR-Plattenbau’. Flats opgetrokken uit geprefabriceerde betonplaten van telkens een verdieping hoog die als het ware in elkaar werden geklikt. Ze werden in de DDR tot 11 hoog neergezet. Heden ten dage als saai, grauw en levenloos beschouwt. Ze worden veelal gezien als symbool voor de teloorgang van het oosten en komen nu vaak onder de sloophamer terecht. Op een enkeling na die het tot monumentenstatus schopt.
Hier staat de GPX-file voor deze etappe.
