Gelopen: vrijdag 12 december 2025 Etappe: 22,4 km / Totaal: 907,4 km
Kom je al wandelend nog sporen tegen van het leven in het voormalige Oost-Duistand of de DDR? Sowieso merken we naarmate we oostelijker geraken dat het allemaal wat minder welvarend en ‘aangeharkt’ en geordend oogt. Het is ook aanmerkelijk dunner bevolkt. Al wandelend zien we zeker ook sporen van het verleden. We noemen er vijf.
Der Trafoturm
Ze staan nog steeds her en der in het landschap van de Altmark in Saksen-Anhalt waar we door heen wandelen. Elektriciteitshuisjes uit een voorbije tijd. Zo’n meter of 6 tot 8 hoog, veelal gemetseld, soms van beton of natuursteen, bijna allemaal met een zadeldak. De aansluiting voor de draden zijn nog zichtbaar aan de bovenkant maar de meesten zijn niet meer in functie. Gelukkig zijn ze in het oosten wel blijven staan, in het westen zijn ze praktisch geheel verdwenen.
Der Kopfsteinstraße
Nee, de kassei is echt niet alleen in Noord-Frankrijk of België te vinden. Vroeger moet heel Duitsland er mee geplaveid zijn geweest maar asfalt is wel zo plezierig. Maar in voormalig Oost-Duitsland zijn ze nog ruim voorhanden. De DDR zal het geld niet hebben gehad om ze allemaal op te ruimen. Voor het fietsen, weten we uit heinnering, is het geen pretje. Ook wandelen doen we er liever naast, in de vlakke berm.
Noch immer Grauheit
Veel is er in de afgelopen 35 jaar opgeknapt in de dorpen en stadjes waar we doorheen komen. Er is duidelijk geld in gestoken. Maar als je even verder kijkt of wat zijstraten inslaat, kom je nog de grauwheid en troosteloosheid uit de voorbij jaren tegen. We zien het in Gardelegen en ook Bismark is er een voorbeeld van. In de hoofdstraat lijkt de tijd vaak te hebben stilgestaan. Verloederde panden, soms al verlaten, soms toch nog bewoond. En in het ‘centrum ’van Jerichow waar ook nog eens het vrachtverkeer doorheen dendert, lijkt de tijd te hebben stilgestaan.
Plattenbau
Voldoende huisvesting was een van de grote problemen waar de DDR mee worstelde. Blokkendozen van geprefabriceerde betonplaten die als het ware ‘in elkaar werden geklikt’ moesten een snelle oplossing brengen. Gebouwd door zgn. ‘brigades‘ van 15 tot 20 bouwvakkers, die als groep niet alleen voor het bouwen zorgde maar gezamenlijk het socialistische heilsdenken diende te belijden. Het leverde de karakteristieke ‘Plattenbau’ op die veel steden nog is terug te zien. Spuuglelijk was het oordeel na de eenwording en veel ervan werd er in de afgelopen decennia gesloopt. Maar inmiddels lijkt het tij te keren. Zo geldt het nu voor bijvoorbeeld Berlijn als weliswaar lelijke maar ook goedkope huisvesting waar behoefte aan is.
Der Trabi
Ja, dat is natuurlijk het stijlicoon van de DDR-tijd, de Kever van het Oosten. In Berlijn is er zelfs een Trabi-museum. Tussen 1958 en 1991 rolden er meer dan drie miljoen van de band bij de Automobilwerke in Zwickau. De Trabant 601 werd het meest gebouwde en ook meest bekende model. Nu moet je hem met een lampje zoeken, we zien er hooguit een paar onderweg. En dan zit er al snel een sticker op van een Oldtimerclub. Misschien is het feit dat de Trabi inmiddels geheel uit het straatbeeld is verdwenen wel veelzeggender. De eenwording heeft in 35 jaar, uiterlijk althans, veel gelijkenis gebracht.
Het gpx-bestand voor deze etappe vind je hier terug.
